Հյուրընկալ Արատեսը մեզ դիմավորեց իրեն բնորոշ ջերմությամբ և սիրով։ Մաքուր լեռնային օդն ու զմրուխտ կանաչ բնությունը դարձան մեր ճամբարային օրերի ամենագեղեցիկ զարդը։ Անմոռանալի հաճույք էր ժամանակ անցկացնել բնության գրկում, ստեղծագործել, ուրախանալ։
Օր առաջին
Մեր առաջին կանգառը Արփի գյուղն էր։ Այստեղ մեզ դիմավորեցին գյուղի երիտասարդական ակումբի երկու հյուրընկալ աղջիկներ, որոնք ուղեկցեցին դեպի Ջրովանք։ Ճանապարհին նրանք հետաքրքիր պատմություններ ներկայացրին գյուղի պատմության, Արփա գետի, հնագույն բերդի և Ջրովանքի մասին՝ մեր ճանապարհորդությունն ավելի բովանդակալից ու տպավորիչ դարձնելով։
Դեռևս կառուցման փուլում գտնվող ֆուտբոլի դաշտում մեծ ոգևորությամբ հանդիպեցին Արևմտյան և Հյուսիսային դպրոցների ֆուտբոլիստները։ Ընկերական խաղն անցավ աշխույժ և մրցակցային մթնոլորտում՝ համախմբելով մասնակիցներին և պարգևելով բազմաթիվ ուրախ պահեր։
Օր երկրորդ
Օրը սկսեցինք առավոտյան նախավարժանքով, որը մեզ լիցքավորեց առույգությամբ և բարձր տրամադրությամբ։ Այնուհետև մասնակցեցինք ուսումնական ժամերգությանը, որը խաղաղ ու հոգևոր մթնոլորտ ստեղծեց՝ գեղեցիկ սկիզբ դառնալով մեր ճամբարային երկրորդ օրվա համար։
Եղանակային պայմաններից կախված՝ Արատեսում իրականացվող երկրագործական աշխատանքներն ամեն օր տարբեր բնույթ են կրում։ Ընկեր Անժելայի հետ խնամում էինք տարածքը, փխրեցնում հողը և ջրում նորատունկ ծառերը՝ մեր փոքր ներդրումն ունենալով Արատեսի կանաչ ու խնամված միջավայրի պահպանման գործում։
Տեխնոլոգիական գործունեությունն էլ, ինչպես Արատեսի առօրյան, սերտորեն կապված է տարվա եղանակների հետ։ Իսկ ի՞նչ ամառ առանց բացօթյա պլեների։ Ընկեր Տաթևի ղեկավարությամբ Արևմտյան և Հյուսիսային դպրոցների ճամբարականները սիրով ստեղծագործեցին բնության գրկում՝ իրենց աշխատանքներում արտացոլելով Արատեսի գեղեցկությունն ու ամառային տրամադրությունը։
Օրն ամբողջական չէր լինի առանց զովացնող ոտթրջոցիի, որն ավելի բարձրացրեց բոլորի տրամադրությունը և դարձավ օրվա ամենաուրախ պահերից մեկը։
Իսկ գեղեցիկ ֆոտոշարքը լավագույնս պատմում է մեր անմոռանալի օրվա մասին։
Արատեսյան երեկոները խաղաղ են, զով և անչափ հաճելի։ Օրվա ամենասպասված պահերից մեկը դարձել էր ավանդական խարույկի շուրջ հավաքը, որտեղ ջերմ զրույցները, երգն ու ծիծաղը միավորում էին բոլորիս։ Աստղազարդ երկնքի ներքո, քաղաքի աղմուկից ու փոշուց հեռու, վայելում էինք բնության պարգևած խաղաղությունն ու հերթական հրաշալի երեկոն՝ լի ջերմությամբ, անկեղծությամբ և գեղեցիկ հիշողություններով։
Օր երրորդ
Առավոտյան տղաները, իրենց իրերը կարգի բերելուց և ճամպրուկները հավաքելուց հետո, նախաձեռնեցին մաքրել ճամբարի տարածքը՝ հոգատարությամբ պատրաստելով այն հաջորդ խմբի համար։
Մինչ նրանք զբաղված էին աշխատանքով, մենք՝ աղջիկներս, որոշեցինք նրանց հաճելի անակնկալ մատուցել։ Պատրաստեցինք համեղ բիսկվիթ և, աշխատանքն ավարտելուց հետո, բոլորս միասին վայելեցինք քաղցր հյուրասիրությունը։ Այդ ջերմ ու համախմբված պահը դարձավ մեր ճամբարային վերջին առավոտի ամենահիշարժան դրվագներից մեկը։
Հայաստանի Հանրապետությունը գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիս-արևելքում։ Մեր երկիրն անկախ է դարձել 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։
Հայաստանը լեռնային ու գեղեցիկ երկիր է։ Այստեղ շատ են բարձր լեռներն ու արագահոս գետերը, ինչպիսիք են Հրազդանը, Որոտանն ու Դեբեդը։ Մեր երկրի ամենաբարձր լեռը քառագագաթ Արագածն է (4090 метр), որի լանջերն իջնում են դեպի բերրի Արարատյան դաշտ։
Մեր հայրենիքը շատ հարուստ է բնական պաշարներով։ Հնագույն ժամանակներից՝ շուրջ 5000 տարի առաջ, հայերը զբաղվել են մետաղաձուլությամբ։ Գիտնականները կարծում են, որ հենց Հայաստանում են առաջին անգամ ձուլել բրոնզն ու երկաթը։ Այդ մասին են վկայում Շենգավիթի և Մեծամորի հնավայրերը։ Այսօր էլ մեզ մոտ արդյունահանում են ոսկի, պղինձ և մոլիբդեն։
Հայաստանը հայտնի է նաև իր շինանյութերով՝ տուֆով, բազալտով ու մարմարով։ Քանի որ մեր շենքերից շատերը կառուցված են վարդագույն տուֆից, մայրաքաղաք Երևանին անվանում են «վարդագույն քաղաք»։ Իսկ մեր առողջարար հանքային ջրերը՝ Ջերմուկը, Բջնին և Արզնին, արտահանվում են տարբեր երկրներ։
Մեր հանրապետության մայրաքաղաքը Երևանն է։ Երկրորդ խոշոր քաղաքը Գյումրին է, որը հայտնի է իր պատմական կառույցներով ու յուրօրինակ հումորով։ Երրորդ քաղաքը Վանաձորն է՝ տեղակայված անտառապատ հովտում։ Հայաստանում հայերից բացի ապրում են նաև այլ ազգեր, օրինակ՝ եզդիներ, ռուսներ, հույներ և ասորիներ։
Այսօր Հայաստանը զարգացնում է նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաներն ու համակարգչային արտադրությունը։ Հայաստանը աշխարհի բոլոր հայերի հայրենիքն է, և յուրաքանչյուրիս պարտքն է շենացնել ու հզորացնել մեր երկիրը։
Առաջադրանքներ
Ե՞րբ է Հայաստանը դարձել անկախ պետություն։
Ո՞րն է Հայաստանի ամենաբարձր լեռը և որքա՞ն է դրա բարձրությունը։
Ի՞նչ պատմական հնավայրեր կան տեքստում, որտեղ հնում մետաղ են ձուլել։
Ինչո՞ւ են Երևանն անվանում «վարդագույն քաղաք»։
Որո՞նք են Հայաստանի երկրորդ և երրորդ խոշոր քաղաքները։
Ի՞նչ առողջարար հանքային ջրեր են արտահանվում Հայաստանից։
Հայերից բացի ի՞նչ այլ ազգեր են ապրում Հայաստանում։
Հայաստանը բոլոր հայերի հայրենիքն է: Դա նշանակում է, որ մենք այստեղ ենք ծնվել ու մեծացել։ Այստեղ են ծնվել նաև մեր նախնիները, մեր ծնողները, հարազատները, ընկերներն ու բարեկամները, շատ ու շատ ուրիշ մարդիկ։ Հայաստանը հայրենիքն է նաև այն միլիոնավոր հայերի, որոնք ապրում են հայրենիքից հեռու։
Շատ-շատ տարիներ առաջ՝ դեռ քարի դարում, մեր լեռնաշխարհում արդեն ապրում էին մարդիկ։ Այդ ժամանակները կոչվում էին քարի դար, որովհետև մարդիկ բնակվում էին քարանձավներում, իսկ իրենց գործիքները պատրաստում էին քարից։ Դարեր անց այդ մարդիկ միավորվեցին, դարձան մեծ ազգ։ Գիտնականներն ասում են, որ մեր «հայ» անունը առաջացել է հնագույն ու հզոր Հայասա ցեղի անունից։
Մեր մայրաքաղաքը Երևանն է։ Գիտե՞ս, որ Երևանն այնքան հին է, որ նույնիսկ ավելի մեծ է, քան Իտալիայի հռչակավոր Հռոմ քաղաքը։
Իսկ մեր հոյակապ լեռների մասին մի գեղեցիկ ավանդություն կա։ Ասում են, թե շատ տարիներ առաջ հայոց լեռները հսկա ու ուժեղ եղբայրներ են եղել։ Ամեն առավոտ արթնանալիս նրանք նախ ամուր կապում էին իրենց գոտիները, հետո միայն բարևում իրար։ Բայց երբ եղբայրները ծերանում են, մի օր ուշ են արթնանում ու մոռանում են գոտիները կապել։ Աստված, տեսնելով դա, պատժում է նրանց. եղբայրները քարանում են ու դառնում բարձր լեռներ, նրանց գոտիները դառնում են կանաչ դաշտեր, իսկ արցունքները՝ սառնորակ աղբյուրներ։
Այդ լեռներից ամենաբարձրը Արարատն է (Մեծ Մասիսը 5165 մ), իսկ Հայաստանի Հանրապետության ամենաբարձր գագաթը Արագածն է (4090)մ։
Մեր լեռներում ու կանաչ անտառներում ապրում են հպարտ քարայծեր, եղնիկներ, գորշ արջեր, գայլեր ու նույնիսկ արագաշարժ ընձառյուծներ։ Իսկ անտառներում հպարտորեն վեր են խոյանում հզոր կաղնիներն ու թխկիները։ Ահա այսպիսին է մեր հրաշալի ու հինավուրց երկիրը։
Անի Ենգոյան 