1. Ինչո՞ւ նախամարդն ընտրեց հենց Հայկական լեռնաշխարհը
Շատ-շատ տարիներ առաջ, երբ դեռ չկային քաղաքներ, տնակներ ու մեքենաներ, մարդիկ ապրում էին բնության մեջ։ Հայկական լեռնաշխարհը նախնադարյան մարդու համար իսկական հրաշք էր։ Այստեղ կային շատ սառնորակ աղբյուրներ, գետեր, շատ օգտակար բույսեր, պտղատու ծառեր և բազմաթիվ կենդանիներ։ Բացի այդ, մեր լեռներում կար կայծքար և վանակատ (օբսիդիան), որոնք շատ ամուր քարեր էին։ Նախամարդիկ դրանցից պատրաստում էին իրենց առաջին գործիքները, դանակներն ու որսորդական նիզակները։ Այսպիսով՝ մեր բնությունը տալիս էր այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ էր ապրելու համար։
2. Որտե՞ղ և ինչպե՞ս էր ապրում նախամարդը
Սկզբում նախամարդիկ տներ կառուցել չգիտեին։ Ձմռան ցրտից, քամուց և վտանգավոր գիշատիչ կենդանիներից պաշտպանվելու համար նրանք ապրում էին բնական քարանձավներում (օրինակ՝ Արենիի քարանձավում կամ Ազոխի քարանձավում)։ Քարանձավի մուտքի մոտ նրանք կրակ էին վառում։ Կրակը նրանց տաքացնում էր, լուսավորում քարանձավը, վախեցնում վայրի կենդանիներին և օգնում, որ միսն ավելի համեղ ու հեշտ մարսվող պատրաստեն։
3. Ինչո՞վ էր զբաղված նախամարդը
Նախամարդկանց հիմնական գործը սնունդ հայթայթելն էր։ Կանայք և երեխաները զբաղվում էին հավաքչությամբ՝ անտառներից ու դաշտերից հավաքում էին ուտելի արմատներ, հատապտուղներ, մրգեր ու ընկույզներ։ Տղամարդիկ զբաղվում էին որսորդությամբ և ձկնորսությամբ։ Նրանք միասին որսում էին վայրի այծեր, եղջերուներ, իսկ ավելի ուշ սովորեցին նաև ընտելացնել կենդանիներին ու զբաղվել հողագործությամբ։ Այս ամենը մենք իմանում ենք քարանձավներում նախնադարյան մարդկանց կողմից արված նկարներից՝ ժայռապատկերներից։
Ինչպե՞ս առաջացան ցեղերը, ազգերը և պետությունները
Սկզբում մարդիկ ապրում էին փոքր խմբերով՝ մարդկային հոտերով։ Ժամանակի ընթացքում, երբ ընտանիքները մեծացան, մոտ ազգականները միավորվեցին և ձևավորեցին տոհմեր։ Մի քանի տոհմեր, որոնք ապրում էին կողք կողքի և խոսում էին նույն լեզվով, միավորվեցին և դարձան ցեղ։ Ցեղերն ունեին իրենց առաջնորդ ղեկավարները։
Երբ ցեղերը սկսեցին ավելի շատ շփվել, առևտուր անել և միասին պաշտպանվել թշնամիներից, միասին մեծ խումբ դարձան։ Իսկ որպեսզի այդ մեծ ազգերի մեջ լիներ կարգուկանոն, օրենքներ և պաշտպանություն, ստեղծվեցին պետությունները (օրինակ՝ Վանի թագավորությունը կամ Մեծ Հայքը)։
