Անի Ենգոյան

Ի՞նչ գիտեք Հայկական լեռնաշխարհի մասին։

Սեպտեմբերի մեկին՝ գիտելիքի օրը նշեցինք Կոտայքի մարզում։ Երգելով բարձրացանք Թեղենյանց վանքը։

Վանքի տարածքի ստեցինք,նախաճաշեցինք, այնուհետև շարունակեցինք մեր ճանապարհը։

Օրը հրաշալի էր,իսկական նվեր էր յուրաքանչյուրիս՝ գիտելիքի օրվա ամենասիրուն նվերը…

Լուսաբանում են սովորողները

4․1 դասարան

• Էրիկ Աբելյան
• Ալեքսան Ավագյան
• Ավետ Բադեյան
• Ռուբեն Գրիգորյան
• Արեգ Օսիպյան

4․2 դասարան

• Հրանտ Ազարումյան
• Տաիսիա Առաքելյան
• Էլինա Դաշյան
• Արամ Գաբրիելյան
• Ցողիկ Աբրահամյան
• Արման Խաչատրյան
• Սուրեն Իվանյան

Հայաստանը բոլոր հայերի հայրենիքն է: Դա նշանակում է, որ մենք այստեղ ենք ծնվել ու մեծացել։ Այստեղ են ծնվել նաև մեր նախնիները, մեր ծնողները, հարազատները, ընկերներն ու բարեկամները, շատ ու շատ ուրիշ մարդիկ։ Հայաստանը հայրենիքն է նաև այն միլիոնավոր հայերի, որոնք ապրում են հայրենիքից հեռու։

Նախնադարյան հասարակությունը Հայկական լեռնաշխարհում
Հայկական լեռնաշխարհը նախամարդու օրրաններից է. գիտնականներն այն անվանել են «Հայկական միջանցք»։ Հայկական լեռնաշխարհում մարդը հայտնվել է դեռևս քարի դարում։ Ինչու՞ քարի դար, քանի որ քարանձավում են ապրել մարդիկ և իրենց աշխատանքային, առօրյա գործիքները հիմնականում քարից են եղել։
Մարդիկ շատ ժամանակ առաջ ապրել են խմբերով, հետո միավորվել են, դառնալով մեծ ազգություններ, սկսել են ապրել նույնակերպ նույն օրենքներով, իրար համար անհանգստանալ, իրար հարազատ ու նույն խմբից համարել։ Շատերն ասում են, որ Հայասա կոչվող ցեղն է եղել ամենամեծն ու հզորը, որի անվան հետ էլ հավանաբար կապվում է հայ ժողովրդի “հայ” անվանումը:
Հայաստանը մեր երկիրն է, մեր ընդհանուր տունը, և մենք սիրում, պաշտում ու գնահատում ենք այն: Այդ սերն ու նվիրվածությունը մենք արտահայտում ենք ոչ միայն խոսքով, այլև՝ գործով: Մեր կարևոր գործերից է մաքուր պահել մեր սիրուն Հայաստանը, աղբից ազատել կամ չաղտոտել: Չոչնչացնել մեր անտառները, ծառահատումներ չանել: Սիրել Հաստաստանը, առաջին հերթին նշանակում է ճանաչել այն, իմանալ նրա անցյալը, պահպանել բնությունը: Մենք Հայաստանը բոլորից լավ պետք է ճանաչենք՝ իր լեռներով, ձորերով, սարերով, գետերով, լճերով ու բազում կենդանիներով ու բույսերով:
Հայաստանը շա՜տ հին պետություն է, հայերն էլ շա՜տ հին ծագում ունեն: Հայաստանի այժմյան մայրաքաղաքը Երևանն է: Երևանը բոլորս սիրում ենք, չնայած հին շինություններ շատ քիչ են մնացել, բայց Երևանն էլ շատ հին է, նույնիսկ ավելի հին է քան Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմը:

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼԵՌՆԱՇԽԱՐՀ (ավանդապատում) — Ասում են, որ շատ դարեր առաջ հայոց լեռները հաղթան­դամ ու հսկա եղբայրներ են եղել: Առավոտյան արթնանալով’ նրանք սովորություն են ունեցել նախ կապել իրենց գոտիները, հետո միայն բարևել իրար: Բայց երբ եղբայրները ծերանում են, էլ չեն կարողանում այդքան վաղ արթնանալ: Մի օր էլ, ուշ արթ­նանալով, նրանք մոռանում են կապել գոտիները և, հակառակ սովորության, իրար բարևում են առանց գոտիները կապելու: Աստված, տեսնելով այդ, պատ­ժում է եղբայրներին. նրանք քարանում են և դառնում լեռներ, նրանց գոտիները դառնում են կանաչ դաշտեր, իսկ արցունքները՝ անմահական աղբյուրներ:

Հայկական լեռնաշխարհի ամենահայտնի և ամենաբարձր լեռը Արարատն է՝ 5165 մ բարձրությամբ, որին հայերը անվանել են նաև Մեծ Մասիս, իսկ Հայաստանի Հանրապետության բարձր գագաթը Արագածն է՝ 4090մ։

Հարուստ է նաև Հայաստանի բուսական և կենդանական աշխարհը: Բարձր լեռների ժայռոտ քարափներում ցատկոտում են քարայծը, վայրի ոչխարը: Այդ լեռների հողմակողմ լանջերը տեղ- տեղ պատված են անտառներով, որի բնակիչներից հայտնի են եղնիկը, գորշ արջը, գայլը, ընձառյուծը և այլ կենդանիներ: Այդ անտառների տարածված ծառատեսակներից են կաղնին, թխկին, հաճարենին:

Ֆիլմը դիտել՝

Նպատակը՝ Հայրենաճանաչություն, ուսումնասիրություն: Յուրաքանչյուր սովորող ուսումնասիրում է, հետաքրքրվում է՝ որտե՞ղ է ծնվել, ի՞նչ պատմություն ունի իր բնակավայրը, ե՞րբ է հիմնադրվել:

Մասնակիցներ՝ Արևմտյան դպրոցի 4-րդ դասարանցիներ

Նախագծի կատարման ձև՝ հարցազրույց ձայնագրիչով, վիդեո նյութ, word տարբերակով շարադրանք, ֆոտոպատում՝ բակից, տանից, թաղամասից

Հարցեր

• Յուրքանչյուրդ ձեր ծնողներից, հարևաններից հարցազրույց-տեղեկություն եք վերցնում ձեր բնակավայրի մասին:
• Որտեղ ե՞ք բնակվում:
• Ո՞րտեղ է գտնվում, ո՞ր թաղամասերի հարևանությամբ:
• Ե՞րբ է հիմնադրվել ձեր բնակավայրը։
• Ի՞նչ տեսարժան վայրեր, այգիներ, հուշարձաններ կան բնակավայրի հարևանությամբ:
• Հայաստանի այլ մարզերից են տեղափոխվել Երևան և հիմա ապրում են ձեր թաղամասում:

Պատումները հրապարակվում են բլոգում։

1. Կոմիտաս պողոտա

Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում է:Անվանվել է ի պատիվ հայ երգահան, երաժշտագետ, վարդապետ Կոմիտասի: Կոմիտասի պողոտան բացվել է 1938 թվականին։ Ունի 3000 մետր երկարություն:

Սկսվում է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտին կից Մհեր Մկրտչյանի հրապարակից և ձգվում մինչև «Լամբադա» կամուրջի և Ազատության պողոտայի հատման խաչմերուկը։

Պողոտայում կան բազմաթիվ բնակելի շինություններ, խանութներ, դպրոցներ, ռեստորաններ:

Читать далее «Երևանում Կոմիտասի անունը կրող վայրերի հետքերով» →

Ուսումնական նախագծի սկիզբ՝ որպես նվեր ծննդյան օրվա… Սեպտեմբերի 4, 2022թ.

Սովորողների թիվ՝ 
Պատասխանատուներ՝Անի Ենգոյան, Աչեր Բաստաջյան
Մեկնում՝ Մեկնում՝ 08։00 սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակից
Ժամանում՝ 19։00 սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակ
Երթուղի՝  Երևան- Չարենցավան-Հրազդան-Դդմաշեն- Սևան-Երևան

Նպատակը և խնդիրները՝

• Ծննդյան օրը ճամփորդությամբ
• Ճանաչողական
• Ձևավորել և զարգացնել ճամփորդությանը նախապատրաստվելու կարողություններ
• Ձևավորել և զարգացնել տեսածի մասին պատմելու, տեսածը ներկայացնելու (ճանապարհը նկարագրելու, ճամփորդության մասին սեփական վերաբերմունքն արտահայտելու) կարողություններ
• Ձևավորել և զարգացնել շրջակա միջավայրը դիտելու, ուսումնասիրելու, գեղեցիկը նկատելու մշակույթ
• Ձևավորել և զարգացնել քայլարշավի,  արգելքներ հաղթահարելու հմտություններ
• Ձևավորել ընկերային պատասխանատվություն․ իրար օգնելու, միասին քայելու կարողություններ
• Միջավայրի խնամք

Սովորողի ճամփորդական ուսապարկում անհրաժեշտ իրեր՝

• ախտահանիչ միջոց
• գլխարկ
• անձրևապաշտպան հագուստ
• լողազգեստ
• տաք հագուստ
• ջուր
• բրդուճներ
• անձեռոցիկ
• միանգամյա օգտագործման ձեռնոց, աղբի պարկ

Կանգառներ՝

Հրազդանի կամ Ծովինարի ջրամբար

Դդմաշենի Սուրբ Թադևոս եկեղեցի
Քայլք Դդմաշեն գյուղով
Հրազդան գետի ափ
Սևան թերակղզի
Սևանավանք
Քայլք Սևան քաղաքում
Լող հանրային լողափում

Օրակարգ՝
08։00- Միասնական ուսումնական ժամերգություն Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում
08։30- մեկնում
09։30-Հրազդանի ջրամբար, ընդմիջում, միջավայրի խնամք
11։00- Մեկնում Դդմաշեն
11։30- Ժամանում Դդմաշեն, ուսումնական ժամերգություն Սուրբ Թադևոս եկեղեցում, քայլք գյուղով, դեպի կամուրջ, Հրազդան գետ
12։30- Մեկնում Սևան քաղաք
13։00- Քայլք Սևան քաղաքում, միջավայրի խնամք
14։00- Մեկնում Թերակղզի
14։30- Սևանավանք
15։00- Լող Սևանի հանրային լողափում
18։00-19։00- Վերադարձ Երևան

Կից՝ նախագծային խմբի ցուցակը․

Դասավանդողներ՝

1. Գոհար Բալջյան

2. Անի Ենգոյան

3. Աչեր Բաստաջյան

4. Մարիանա Դարբինյան

5. Մելինե Սիմոնյան

6. Մարգարիտ Թամազյան

7. Ծաղիկ Գասպարյան

8. Աննա Ղազարյան

9. Արմինե Գյոնջյան

10. Հասմիկ Սարիբեկյան

11. Տիգրան Արեգունի-Հասմիկի ամուսին

12. Կարինե Մխիթարյան-ծնող

13. Սոնա Սարգսյան

14. Լուսինե Պետրոսյան Գ.

Սովորողներ՝

1. Անահիտ Հակոբյան-5-րդ դասարան

2. Արևիկ Մարտիրոսյան-4-րդ դասարան

3. Կարո Հակոբյան-1-ին դասարան

4. Հայկ Մարտիրոսյան- 1-ին դասարան

5. Ալեն Հարությունյան-6-րդ դասարան

Ճամփորդություն ՝ Թեղենյանց վանք

 «Իմ ազգանվան ծագումը: Տոհմածառ»

Իմ բնակավայրը

Ճամփորդության վայր՝ Կոտայքի մարզ, Բուժական գյուղ՝ Թեղենյաց վանք
Ճամփորդյան, ժամը՝ 09:30-16:30
Մեկնման վայրը՝ Յուրի Բախշյանի անվան այգի
Ժամանում՝ նույն օրը, 16:30, Մայր դպրոց երթուղիների կայանատեղ
Ճամփորդության մասնակիցներ՝ Արևմտյան դպրոցի 4.2դասարանի սովորողներ
Ճամփորդությունը համակարգող ուսուցիչներ՝ Անի Ենգոյան և Էլինա Սիմոնյան
Նպատակը՝ Գիտելիքի օրը բարձունքին՝ սեբաստացիական խմբերով լինելու, միասնական երգեր, պարերգեր, ընթերցումներ։ Սովորողների հայրենագիտական, ճամփորդական գիտելիքների զարգացում, ամրապնդում, կողմնորոշում տեղանքում, հայրենիքի տեսարժան վայրերի ու բարձունքերի բացահայտում-հաղթահարում: Ճամփորդության ընթացքում զուգահեռաբար իրականացնելու ենք նաև «Ճանաչում ենք հայկական լեռնաշխարհում տարածված ծաղիկ-դեղաբույսերը» նախագիծը: Իրականացնում ենք նաև «Ճանաչենք այցելելով» նախագիծը, «Բարձունքի հաղթահարում. Թեղենյաց վանք, Թեղենիս լեռի ստորոտ»
Հաղթահարվող բարձունք՝ Թեղենիս լեռան լանջ, Թեղենիս լեռ՝ բարձրությունը -Թեղենյաց լեռնաշղթան Ծաղկունյաց լեռնաշղթայի հվ-արլ. ճյուղավորություններից՝ է: Գտնվում է Կոտայքի մարզում: Երկարությունը 20 կմ է, առավելագույն բարձրությունը՝ 2851մ (Թեղենիս լեռ): Կան մարմարի, թերթաքարերի, հանքային ջրերի պաշարներ: Կլիման բարեխառն է, տարեկան տեղումները՝ 600-800 մմ: Լանդշաֆտը լեռնատափաստանային է, բարձրադիր գոտում՝ լեռնամարգագետնային, արևելյան լանջերին (մինչև 2300 մ) կան կաղնու, բոխու անտառներ:
Ընթացք՝ Սովորողները կատարում են որոնողական աշխատանք՝ տպագիր և առցանց աղբյուրներից, այդ վայրը այցելած ճամփորդներից տեղեկություններ են որոնում-հավաքագրում- տեղադրում իրենց բլոգներում, ճշտում են այդ օրվա եղանակային պայմանները, որպեսզի համապատասխան հագուստ ունենա իրենց հետ:
Գյուղի վերջից արդեն սկսում է վանք տանող ճանապարհը անտառի մեջով դեպի վեր:
Քայլում ենք համաչափ, ուշադիր լինելով շնչառությանը, անվտագնության բոլոր կանոնները պահպանելով:
Եկեղեցում ուսումնական ժամերգություն` «Մանուկների աղոթք», «Հայրապետական աղոթք», «Քրիստոս ի մեջ»
Եղանակը՝ ըստ mes.am-ի
Ճամփորդական երթուղի՝ Երևան-Եղվարդ-Արագյուղ-Բուժական-Թեղենյաց վանք
Երթուղու երկարություն՝ 56.6 կմ, տևողությունը՝ 1ժամ 15րոպե
Վարորդ՝ Սարգիս Ավագյան
Մեքենա՝ Մերսեդես Սպրինտեր 60DQ077

Սովորողի ճամփորդական ուսապարկում անհրաժեշտ իրեր՝

• ախտահանիչ միջոց
• գլխարկ
• անձրևապաշտպան հագուստ
• տաք հագուստ
• հեռադիտակ
• խոշորացույց
• ջուր
• բրդուճներ
• անձեռոցիկ
• միանգամյա օգտագործման ձեռնոց, աղբի պարկ

Մասնակիցներ ՝

1․ Գագիկ Թադևոսյան

2․ Միքայել Մկրտչյան

3․ Ադրիանա Գալստյան

4․ Տաիսիա Առաքելյան

5․ Ցողիկ Աբրահամյան

6․ Արփի Ալվանդյան

7․ Ալբերտ Կարապետյան

8․ Վարդ Մուրադյան

9․ Սուրեն Իվանյան

10․ Արամ Գաբրիելյան

11․ Հայկ Գրիգորյան

12․ Արայիկ Գասպարյան

13․ Էմիլիա Պապայան

14․Նատալի Կարապետյան

15․ Ալիս Հովհաննիսյան

16․ Արմեն Ավետիսյան

17․Դավիթ Գյուլնազարյան

18․ Էլինա Դաշյան

19․ Ալեն Սիմոնյան

20․ Սայեն Արշակյան

21․ Արեգ Խաչատրյան

22․ Ռաֆայել Դանիելյան

23․ Արման Խաչատրյան

24․ Ալեքս Հարությունյան

25․ Մարիա Խոջամիրյան

26․ Ադրիանա Գալստյան

Ամսաթիվ՝ 01.09.2022թ.
Դասարան՝ 4․2
Սովորողների թիվ՝ 
Պատասխանատուներ Անի Ենգոյան, Սոնա Սարգսյան
Մեկնում՝ 09:30, Բախշյան այգի
Ժամանում՝ 16:30, Արևմտյան դպրոց-պարտեզ
Երթուղի՝   Երևան-Նոր Հաճնի կամուրջ-Գետամեջ գյուղ-Հրազդան գետ-Նոր Հաճն քաղաք-Նոր Գեղի-Լուսակերտ-Արզական

Ընթացք՝ Սովորողները կատարում են որոնողական աշխատանք՝ առցանց աղբյուրներից, այդ վայրը այցելած ճամփորդներից տեղեկություններ են որոնում-հավաքագրում- տեղադրում իրենց բլոգներում, ճշտում են այդ օրվա եղանակային պայմանները, որպեսզի համապատասխան հագուստ ունենա իրենց հետ:

Նպատակը և խնդիրները՝

Գիտելիքի օրը՝ բաձունքին

• Ճանաչողական
• Ձևավորել և զարգացնել ճամփորդությանը նախապատրաստվելու կարողություններ
• Ձևավորել և զարգացնել տեսածի մասին պատմելու, տեսածը ներկայացնելու (ճանապարհը նկարագրելու, ճամփորդության մասին սեփական վերաբերմունքն արտահայտելու) կարողություններ
• Ձևավորել և զարգացնել շրջակա միջավայրը դիտելու, ուսումնասիրելու, գեղեցիկը նկատելու մշակույթ
• Ձևավորել և զարգացնել քայլարշավի,  արգելքներ հաղթահարելու հմտություններ
• Ձևավորել ընկերային պատասխանատվություն․ իրար օգնելու, միասին քայելու կարողություններ
• Միջավայրի խնամք

Նախապատրաստական փուլ՝

միասին քայլելու, խաղալու կանոնների մշակում

ճամփորդական ուսապարկի իրերի ցանկի կազմում, պայուսակի պատրաստություն

Զրույց շրջակա միջավայրի, բուսականության, խնամքի մասին

• հանրօգուտ աշխատանքների թվարկում, անելիքներ

Սովորողի ճամփորդական ուսապարկում անհրաժեշտ իրեր՝

• ախտահանիչ միջոց
• դիմակ
• գլխարկ
• անձրևապաշտպան հագուստ
• լողազգեստ
• տաք հագուստ
• հեռադիտակ
• խոշորացույց
• ջուր
• բրդուճներ
• անձեռոցիկ
• միանգամյա օգտագործման ձեռնոց, աղբի պարկ

Երկուշաբթի

13:35 -14։00 Հանգիստ.ընդմիջում, հաշվառում

14։00-14:25 Ճաշ

14:25-15:00- Ծանոթացում ճամբարականների հետ

15։00 — 15։30 կիսատ աշխատանքների լրացում

15։30-16։00- Տրամաբանական խաղեր

16։10 — 16։30 Դասասենյակի մաքրում և օդափոխում

16։30-17։00 Տուն ճանապարհում

Читать далее «Սեպտեմբերի 1-ից-9-ի աշխատաժամանակ» →

Նախագիծ

Դրախտավայր Արատես

Հյուրընկալ Արատես