Հայրենագիտություն 4․1՝ 2022-2023
Հայրենագիտություն 4․2՝ 2022-2023
Սեպտեմբեր ամսվա հաշվետվություն
Առաջին շրջանի ամփոփում
Դեկտեմբեր ամսվա հաշվետվություն
—Ծես. ընդհանուր պատկերացում ծեսի մասին
Գրիգոր Լուսավորիչ և Մովսես Խորենացի
Հայ հեթանոս աստվածներ Արամազդ, Վահագն, Աստղիկ։
Առասպել ծիրանենու՝ հայկական տոնածառի մասին
Ճամփորդություն
Հենրիկ Մալյանի անվան թատրոն-1.2 դասարանի հետ-22.12
Հունվարյան ստուգատեսային ճամբար.
Հայկական ազգային հագուստ Տարազ
Ազգային խոհանոց
Ազգային խաղեր, սովորեցնող -սովորող նախագծով 6 տարեկաններին հյուր
Ճամփորդություններ՝
Ձմեռային մարզական խաղեր Սևաբերդում
Ճամփորդություն դեպի Իրինա Ռոդնինայի գեղասահքի դպրոց
Լուսիկ Ագուլեցու տուն- թանգարան
Հայ ժողովրդական մշակույթ
Անցկացման ժամանակահատվածը՝ հունվարի 9-28
Մասնակիցներ ՝ Արևմտյան դպրոցի 4-5-րդ դասարանի սովորողներ
Ուսումնա-հայրենագիտական նախագիծ ՝ ծանոթացում հայ ժողովրդական մշակույթի հետ
Նախագծի նպատակ ՝
ճանաչել- ուսումնասիրել տեղեկություններ գտնել հայ ժողովրդական մշակույթի մասին
Նախագծի խնդիրը ՝
Ուսումնասիրել ՝ գորգագործությունը, ազգային տարազը
Որոնողական աշխատանք Հայ ժողովրդական մշակույթի մասին
- համացանցից
- տանը՝ ծնողներից, բարեկամներից
19-23.12.2022 աշխատակարգ
Դեկտեմբերի 19, երկուշաբթի
13․35-14․00 Հանգստի ժամ
14․00-15․00 Ամանորյա կինոդիտում
15․00-15․30 Ընդմիջում
15․30-16․00 Ինքնակրթություն
16․00-16․30 Դասասենյակի մաքրում
16․30-17․00 Տուն ճանապարհում
Մատենադարանում
Մատենադարան այցելեց Արևմտյան դպրոցի 4.2 դասարանը։ Նախապես պատրաստվել էին թանգարան այցելությանը որոնողական աշխատանքները ՝ այստեղ։
Մատենադարանը աշխարհի հնագույն և հարուստ ձեռագրատներից է։ Այստեղ պահպանվում են շուրջ 23000 ձեռագրեր, հմայիլներ, պատառիկներ և 300 000 արխիվային փաստաթուղթ, որոնք ընդգրկում են հայ հին և միջնադարյան գիտության ու մշակույթի գրեթե բոլոր բնագավառները:
Սովորողները շատ հետաքրքրված էին, հեռացանք բազում նոր գիտելիքներով:
Դեկտեմբեր ամսվա հաշվետվություն
Աշխատակարգ՝
28.11-02.12.2022 աշխատակարգ
Ճամփորդություն
Հենրիկ Մալյանի անվան թատրոն-1.2 դասարանի հետ-22.12
Նախագծեր
Խմբագրման փուլում է
Լեգենդ եղևնու մասին
Երկրի վրա իջավ խորհրդավոր սուրբ գիշերը` մեծ ուրախություն պարգևելով մարդկանց: Բեթղեհեմում ծնվեց Հիսուսը: Ականջ դնելով հրեշտակների երգեցողությանը` հովիվները փառաբանում և երախտագիտություն էին հայտնում Աստծուն, հետևելով ուղեցույց աստղին, հովիվները շտապում էին` խոնարհվելու մանուկ Հիսուսին: Ոչ միայն մարդիկ, այլև շրջապատող ծառերն ու ծաղիկներն էին յուրովի մասնակցում մեծ խորհրդին:
Բոլորն էլ ցանկանում էին տեսնել նորածին Փրկչին. ծառերն ու թփերը տարածում էին իրենց ճյուղերը, ծաղիկները` բարձրացնում գլուխները՝ ցանկանալով տեսնել: Բոլորից երջանիկ էին նախիրի մուտքի մոտ կանգուն երեք ծառերը, նրանց լավ տեսանելի էր մսուրը և այնտեղ պառկած Մանուկը` շրջապատված հրեշտակներով: Այդ ծառերն էին` սլացիկ արմավենին, հրաշալի բուրող ձիթենին և համեստ, կանաչ եղևնին: Նրանք էլ որոշեցին գնալ ու խոնարհվել մանկանը, ամենքը իրենց նվերները մատուցեն: Եղևնին էլ շատ ցանկացավ տեսնել փոքրիկ Հիսուսին, բայց, արմավենին և ձիթենին ծաղրեցին նրան, ասելով, որ նա բացի փշերից, ուրիշ ոչինչ չի կարող նվիրել Մանուկին:
Արմավենին Հիսուսին նվիրեց իր ճյուղերից, որպեսզի նա հովանա շոգ ժամանակ, ձիթենին էլ կաթեցրեց իր յուղերից մանկան վրա և անուշահոտություն տարածեց: Եղևնին տխրեց, բայց չչարացավ: «Նրանք իրավացի են, ինչպե՞ս կարող եմ համեմատվել նրանց հետ: Ես այնքան խեղճ եմ, չնչին, արդյո՞ք արժանի եմ մոտենալու Աստվածային Մանկանը», — մտածում էր նա: Այս ամենը տեսած հրեշտակը, և հնարավորություն տվեց եղևնուն, իր բարության ու համեստության համար: Նա հրաման տվեց, և երկնքից աստղեր թափվեցին՝ զարդարելով եղևնուն: Իսկ երբ Աստվածային Մանուկն արթնացավ, նրա ուշադրությունը գրավեց փայլփլուն եղևնին: Մանուկը նայեց եղևնուն, ժպտաց և թաթիկները մեկնեց դեպի եղևնին: Հրճվեց եղևնին, սակայն չհպարտացավ, չմեծամտացավ: Հրեշտակը, դա տեսավ ու ասաց.
— Սիրելի եղևնի, դու բարի ես, և դրա համար էլ կպարգևատրվես: Ամեն տարի այդ նույն ժամանակ դու կզարդարվես լույսերի փայլով և թե երեխաները, թե մեծերը կուրախանան` նայելով քեզ: Եվ դու, համեստ, կանաչ եղևնի, այսուհետև կդառնաս Սուրբ Ծննդյան ուրախ տոնի խորհրդանիշը:
Առասպել ծիրանենու՝ հայկական տոնածառի մասին
Ասում են, որ այն ժամանակներից, երբ ցամաքեցին Համաշխարհային ջրհեղեղի ջրերը, առաջին ձյունն իջավ Արարատ սարի վրա՝ հայերի նախահայր Հայկի հոր՝ Թորգոմի օրոք: Այդ ձյունատեղումից անցել է ոչ պակաս, քան չորս հազար հինգ հարյուր տարի: Այդ օրերին Արարատի գագաթից սաստիկ սառնամանիք իջավ դաշտավայրի վրա:Դա առաջին անգամն էր, որ ձյունը սարի վրա չհալեց: Եվ գագաթներից իջած ցուրտը հարձակվեց դաշտերի ու այգիների վրա: Թորգոմը որպեսզի ինչ-որ մրգատեսակի ծառ փրկի, արմատահան արեց մի ծիրանի ծառ ու տարավ այն իր տունը: Նույն բանն արեցին դաշտավայրի բնակիչները:
Իսկ շուտով պիտի նոր տարի գար: Հեթանոսական ժամանակաշրջանում հայ ժողովուրդը տոնում էր Նոր տարին գարնան սկզբին:Եվ հնչեցին որոտաձայն թմբուկները, ազդարարելով, որ սկսվում են ամանորի տոնակատարությունները: Դաշտավայրի բնակիչները դուրս եկան իրենց տներից փողոցներն ու սկսեցին շնորհավորել միմյանց՝ նոր տարվա առթիվ բերած կարասներից իրար գինի հրամցնել, կենացներ ասել ու ցանկանալ իրար առողջություն, հաջողություն ու եկող Նոր տարում այնպիսի մի խաղողի բերք ստանալ, որ նրանից պատրաստած գինին լինի ավելի համեղ ու բուրավետ: Շուտով նրանք հարբեցին ու սկսեցին պարել: Ինչ-որ մեկը տնից դուրս բերեց ծիրանի ծառը, և նրա շուրջը սկսվեց շուրջպարը:Հաջորդ տարի գարունն այդքան ցուրտ չէր: Բայց մարդիկ, այնուամենայնիվ, իրենց այգիներից ծառեր դուրս բերեցին ու զարդարեցին։ Գալող տարի ծիսակատարությունները ավելի ճոխացան: Եվ այդպես շարունակվեց, ու այդ ավանդույթը փոխանցվեց սերնդից սերունդ: Այդ ժամանակվանից բոլոր հայկական ընտանիքներում Նոր տարին տոնում են տան մեջ զարդարված կանաչ ծառի կամ կանաչ ճյուղի պարտադիր ներկայությամբ: Այդպիսի Ամանորի ծառը սկսվեց կոչվել «տոնածառ» կամ «տոնական ծառ»: Եվ մինչև այսօր էլ Հայաստանում Ամանորի զարդարված եղևնին կոչվում է «տոնածառ»:
Ծիրան բառը հայկական ծագում ունի և նշանակում է տիեզերական պտուղ, այստեղից էլ այն, որ ծիրանենին ստանում է պետական և արքայական իմաստ: Ծիրանանալ հայոց լեզվում նշանակում է թագավոր դառնալ, թագադրվել, արքայանալ: Իսկ ծիրանածնունդ կամ ծիրանածին նշանակում է արքայազն, թագավորից ծնված: Ծիրանակիր բառը, նշանակում է արքա և ծիրանի գոտի, որը նշանակում է երկնքի յոթ կամար կամ ծիածան:
Արաբները ծիրանն անվանում են թուֆալ ալ Արմանի: Հին ազգերը Հայաստանն անվանում են աստվածների երկիր, որտեղ վեր է խոյանում Տիեզերական լեռը՝ Արարատը, և աճում է Տիեզերական ծառը՝ ծիրանենին:
Եվ վերջում ավելացնենք, որ հայկական մրգերից միայն ծիրանն է երկու մասի բաժանվում հեշտությամբ, և միայն ծիրանի փայտից են պատրաստում ծիրանափողը՝ դուդուկը, որով նվագում են աստվածային երաժշտություն:
Աղբյուրը՝ http://araratbrandy.com/
Հայրենագիտության առաջին ուսումնական շրջանի ամփոփում
Մասնակիցներ` 4-րդ դասարանցիներ
Ժամանակահատվածը` դեկտեմբերի 12֊20
Նպատակը` առաջին ուսումնական շրջանի ամփոփում
4․1 դասարան
- Աբելյան Էրիկ
- Ալավերդյան Միա
- Անտոնյան Նռանե
- Ավագյան Ալեքսան
- Բաբաջանյան Սամվել
- Բադեյան Ավետ
- Բլեյան Էդուարդ
- Գրիգորյան Ռուբեն
- Խանամիրյան Լեո
- Խաչատրյան Գագիկ
- Կարապետյան Ստեֆանի
- Հակոբյան Շուշան
- Հարոյան Լևոն
- Հարությունյան Վիկտորյա
- Հովհաննիսյան Վաչե
- Մկրտչյան Հասմիկ
- Մկրտչյան Հարություն
- Պարսամյան Սոֆիյա
- Սահրադյան Նատալի
- Սարգսյան Նարեկ
- Վարդանյան Սարգիս
- Տոնոյան Արամ
- Տոնոյան Դավիթ
- Տումանեան Վանէ
- Օսիպյան Արեգ
- Քեշիշյան Միքայել
4․2 դասարան
- Աբրահամյան Ցողիկ
- Ազարումյան Հրանտ
- Ավետիսյան Արմեն
- Գաբրիելյան Արամ
- Գալստյան Ադրիանա
- Արշակյան Սայեն
- Գասպարյան Արայիկ
- Գյուլնազարյան Դավիթ
- Գրիգորյան Հայկ
- Դանիելյան Ռաֆայել
- Դաշյան Էլինա
- Թադևոսյան Գագիկ
- Սուրեն Իվանյան
- Խաչատրյան Արեգ
- Խաչատրյան Արման
- Կարապետյան Ալբերտ
- Կարապետյան Նատալի
- Հարությունյան Ալեքս
- Հարությունյան Ավետիս
- Հովհաննիսյան Ալիս- Նազենի
- Հովհաննիսյան Էմիլի
- Մկրտչյան Միքայել
- Մուրադյան Վարդ
- Յուզբաշյան Արև
- Պապայան Էմիլիա
- Սիմոնյան Ալեն
- Ալվանդյան Արփի
- Առաքելյան Տաիսիա
«Մեր ընտանեկան ավանդույթը»
Կարճաժամկետ նախագիծ՝ «Մեր ընտանեկան ավանդույթը»- գրել ձեր ընտանիքում ընդունված մեկ կամ մի քանի ավանդույթի մասին, որը անխախտ է, ընդունված է ձեր ընտանիքի անդամների կողմից, գալիս է հնուց և չի խախտվել տարիներ շարունակ, փոխանցվել է սերնդե-սերունդ, այժմ էլ դուք եք հետևում այդ սովորույթներին, կամ լրիվ նորերը, որոնց հեղինակը դուք եք…:
Նպատակը՝ սովորողների համար հետաքրքիր հետազոտական աշխատանք իրենց ընտանեկան միջավայրում: Շատերը անում են բաներ, որոնք չեն էլ հասկանում, որ ունեն սովորույթի նշանակություն, կամ չեն հասկանում՝ թե ինչու՞ են տարվա հենց այդ օրը, հենց այդպես վարվում,այդ վայրն այցելում, կամ ինչու՞ է այսինչ բանը միշտ այդտեղ դրվում և հարազար ու մի գործողություն, հազար ու մի բան, որոնք իրականում հենց ավանդույթի նշանակություն ունեն:
Ընթացք՝ Աշխատանքը կարող եք ներկայացնել ինչպես հարցազրույցի տեսքով՝ ընտանիքի անդամներից, այնպես էլ տեսանյութի ու ազատ շարադրանք-պատումի տեսքով: Սովորույթ-ավանդույթները կարող են լինել ամենատարբեր՝ ճամփորդական-ուխտավայրից սկսած, տոներից, ընտանեկան ուտեստների պատրաստումից, մինչև անգամ առօրյա կյանք՝ ընթրիքը միասին անել միասին ընթերցել և այլն և, այլն…:
Արդյունք՝ Սեբաստացի ընտանիքների հետաքրքիր ավանդույթների ամբողաջական փաթեթ, որը հետաքրքիր կլինի ընթերցելու, միմյանց ավելի լավ ճանաչելու, նոր հետաքրքիր ավանդույթներ իմանալու համար:
Սովորողների աշխատանքներ՝
Անի Ենգոյան 